Ryzyko inwestycyjne

„Ryzyko bierze się z niewiedzy o tym co robisz”
Warren Buffet

Inwestowanie jest złożonym procesem, a rynek instrumentów finansowych nie jest kasynem. Dlatego ważnym czynnikiem, jaki należy wziąć pod uwagę przy wyborze inwestycji, będzie ryzyko. Podstawową cechą każdej inwestycji jest dochód, a jego miarą – stopa zwrotu. Wiele mówi się o procentach i astronomicznych zyskach, zapominając czym jest ryzyko.

Czym jest ryzyko inwestycyjne?

Precyzyjne zdefiniowanie ryzyka jest sprawą trudną, jednak jak każdy z nas wie, jest to „niebezpieczeństwo tego, że coś pójdzie nie tak”. Używając bardziej fachowego, finansowego języka ryzyko określane jest w następujący sposób: Ryzyko inwestycyjne oznacza możliwość zrealizowania stopy dochodu inwestycji różniącej się od stopy dochodu, której spodziewa się inwestor.

Ta definicja pokazuje, że ryzyko może być traktowane w sposób pozytywny oraz negatywny. Jak to możliwe, że ryzyko może być czymś optymistycznym? Przecież każdemu z nas kojarzy się ono z zagrożeniem. Zaprezentuje to na przykładzie:

  • Ryzyko inwestycyjne pozytywne – gdy zrealizowana stopa zwrotu jest wyższa od oczekiwanej, oczekiwaliśmy 10% zysku rocznie, a zyskaliśmy 20%!
  • Ryzyko inwestycyjne negatywne – gdy zrealizowana stopa zwrotu jest niższa od oczekiwanej, oczekiwaliśmy 10% zysku rocznie, a straciliśmy 10%!

Możemy zatem patrzeć na ryzyko w dwóch aspektach. Pierwszym będzie definiowanie ryzyka, jako amplitudy wahań kursu danego instrumentu finansowego. Drugi jest negatywny – czyli możliwość poniesienia straty.

Podejście do ryzyka w ten sposób jest bardzo wskazane dla każdego inwestora. Nie każdy zdaje sobie sprawę z faktu, że gdy uzyskujemy wyższą stopę zwrotu niż oczekiwaliśmy, może być to sygnałem zwiększonego ryzyka. Tracąc czujność ciesząc się z ponadprzeciętnych zysków, możemy stracić o wiele więcej.

Podstawowe rodzaje ryzyka inwestycyjnego

  • Ryzyko stopy procentowej – występuje, gdy stopy procentowe na rynku rosną lub spadają, a nasza inwestycja cechuje się stałym dochodem. Gdyby stopy procentowe wzrosły, nasza inwestycja stała by się mało atrakcyjna względem innych.
  • Ryzyko kursu walutowego – występuje, gdy inwestycja jest wyrażona w walucie obcej. Wówczas możemy dodatkowo zyskać, jeżeli kurs wzrośnie, lub stracić gdy kurs spadnie.
  • Ryzyko cen akcji na rynku kapitałowym – występuje, gdy przedmiotem inwestycji są instrumenty odwzorowujące zachowanie akcji na rynku. Dobrym przykładem są jednostki uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych lub tzw.ETF’y.
  • Ryzyko płynności – występuje, gdy istnieją ograniczenia w sprzedaży instrumentu finansowego.
  • Ryzyko polityczne – występuje, gdy istnieje możliwość uchwalenia ustawy wpływającej w sposób negatywny na naszą inwestycje. Wiążę się to w działaniami rządu oraz polityką państwa.
  • Ryzyko niedotrzymania warunków – występuje, gdy jedna ze stron nie wywiązuje się z umowy. Dotyczy to w szczególności obligacji oraz innych instrumentów dłużnych.

Po co ryzykować?

Odpowiedzią na to pytanie jest premia za ryzyko. Ponieważ im większe ryzyko, tym wyższa powinna być oczekiwana stopa zwrotu. Wynika z tego, że instrumenty ryzykowne dają więcej zarobić, aniżeli instrumenty bezpieczne. Każdy dodatkowy rodzaj ryzyka jaki ponosi inwestor powinien być premiowany wyższą stopą zwrotu. Jednak nie każdy inwestor może sobie pozwolić na inwestowanie w sposób agresywny. To jak i w co będziemy inwestować, zależy od nas i naszego poziomu akceptacji ryzyka.

Należy pamiętać, że im bardziej ryzykowne inwestycje, tym wyższy jest ich stopień skomplikowania. Wymaga to dużej wiedzy oraz doświadczenia od inwestora. Dlatego zachęcam do korzystania z usług profesjonalistów.

Marcin Płuciennik